امروزه اینترنت، جایگاه خاصی در زندگی‌ روزانه ما دارد و افراد مختلف برای یافتن‌ هر نوع اطلاعاتی ممکن است از آن استفاده‌ کنند. اما در این میان برای ما متخصصان‌ اطلاع‌رسانی اینترنت معنای متفاوتی دارد، چون کامپیوترهای متصل به اینترنت ابزار ضروری برای کار ما هستند.

یک شخص ممکن است لینک وب‌سایت‌های‌ مورد علاقه خود را به صفحه یاب‌ شخصی‌ خود اضافه کند و هر بار برای آگاه شدن از روزآمدسازی احتمالی وب سایت‌ها به آن‌ها مراجعه و هر بار آن‌ها را بارگذاری کند، این‌ کار شاید برای یک کاربر شخصی عملی باشد اما برای متخصصان اطلاع‌رسانی و کتابداران که‌ هر روزه از یک‌سو با حجم زیادی از تغییرات در صفحات وب روبه‌رو هستند، تجربه‌ای وحشتناک است. در این میان، چیزی‌ که به متخصصان اطلاع‌رسانی در فراهم کردن‌ خواسته‌های اطلاعاتی کاربران با سهولت و سرعت می‌تواند کمک کند، RSS  است.

RSS چیست؟

RSS یک سرنام با چندین معنای رایج است که شامل موارد زیر است:

Really Simple Syndication Summary
Rich Site
RDF Aite Summary

RSS برای تبادل اطلاعات کوتاه مانند لینک‌ها و سرتیتر مقالات ابداع گردیده و به‌کاربران اجازه می‌دهد تا متون کوتاه خبری و لینک سایت‌هایی را که RSS  دارند، به سرعت‌ مرور کنند.

فرمت فایل‌های RSS  همان XML است که به‌طور خودکار روزآمد می‌شود.

بدون‌ وجود RSS ، کاربران باید هر روز سایت‌های‌ مورد نظر خود را بازدید کنند تا از تازه‌های‌ آن با خبر شوند، اما با وجود این فن‌آوری، کاربران، RSS، چندین سایت را در یک برنامهRSS  خوان در کنار هم می‌بینند و عنوان‌های‌ نوشته‌های اخیر سایت‌های مختلف را بدون‌ مراجعه به آن‌ها می‌بینند.

اگر سایتی دیر به‌ دیر مثلا ۶ ماه یک‌بار یا سالی یک‌بار روزآمد می‌شود، طراحی RSS برای آن مفید نخواهد بود. RSS برای سایت‌هایی مناسب‌ است که به‌طور مرتب روزآمد می‌شوند.RSS  در ابتدا توسط وبلاگها به کار گرفته‌ شد، ولی امروزه سایت‌های خبری مهم، مانند CNN، بعضی مجلات علمی‌ و پایگاه‌های داده از قبیل Pubmed از  RSS استفاده می‌کنند و همگان به نقش مهم آن‌ در مدیریت اطلاعات پی برده‌اند.

RSS به دو شکل ایفای نقش می‌کند:

  •  وقتی که خودتان‌ اطلاعاتی دارید که می‌خواهید منتشر کنید و در اختیار دیگران قرار دهید،کار نشر را انجام می‌دهد.
  • زمانی که بخواهید اطلاعاتی‌ را به دست آورده و مورد استفاده قرار دهید، کار گردآوری را به عهده می‌گیرد.

سایت‌هایی که دسترسی به RSS Feed  را فراهم می‌کنند، معمولا دارای یک آیکن کوچک‌ با رنگ نارنجی ۲ که بر روی آن ایکس.ام.ال و یا RSS  به صورت کوچک حک شده است، هستند.

مزایای استفاده از RSS:

  • مهمترین ویژگی RSS ، سهولت ایجاد و همچنین سهولت استفاده از آن است.
  • کمک به حفظ پهنای باند به دلیل‌ به کارگیری فن‌آوری ذخیره‌سازی.
  • صرفهجویی قابل توجه در زمان لازم‌ برای کسب اطلاعات.
  • افزایش بازدیدکنندگان وب‌سایت‌هایی‌ که از این فن‌آوری استفاده می‌کنند.
  • استفاده از اطلاعات روزآمد.
  • امکان کنترل موارد ارسالی.
  • حذف اطلاعات غیر ضروری مانند تبلیغات و…
  • محتوای یکدست.
  • ارسال زنده ی اطلاعات جدید و اخبار.

RSS در کتابخانه ­ها:

RSS Feed ها می‌توانند کاربردهای مختلفی‌ در کتابخانه‌ها داشته باشند و برای استفاده‌ از آن لازم نیست تغییرات اساسی و بنیادی‌ در وب‌سایت کتابخانه ایجاد کرد، بلکه‌ اختصاص مقداری از فضای وب سایت‌ کتابخانه برای ارائه آن کافی است. علاوه‌ بر این، لازم نیست که کتابخانه روش‌های‌ قدیمی ارائه خدمات را کاملا کنار بگذارد، بلکه RSS  می‌تواند در کنار سایر روش‌ها به‌ عنوان یک خدمت با ارزش افزوده به کار گرفته‌ شود.

کارکردهای کلی RSS Feed  در کتابخانهها:

  1. خدمات آگاهیرسانی جاری : 

    خدمات آگاهی‌رسانی جاری از قبیل خدمات‌ فهرست مندرجات از طریقRSS Feed  امکان‌پذیر است. ناشران مجلات و کارگزاران،RSS Feed  هایی را از پیوندهایی به چکیده، و بعضی اوقات به متن کامل، فراهم می‌کنند. برای مثال مرکز بیومد برای تمام مجلات‌ خود، از قبیل مجلات منحصر به فردی‌ همچون نیچر و آریادن RSS Feed  ایجاد کرده است.

  2. بازاریابی و روابط عمومی : 

    RSS Feed  برای انتشار هر نوع آگهی از وب‌سایت کتابخانه در مورد فعالیت‌ها، نمایشگاه‌ها و تبلیغات منابع جدید کتابخانه می‌تواند به کار گرفته شود.

    RSS ، همچنین برای‌ آگهیهای رسمی می‌تواند مفید باشد. برای‌ مثال، کتابخانه‌ها در دانشگاه آکسفوردRSS Feed  هایی با آگهی‌هایی از قبیل تغییر ساعات بازگشایی و معرفی امکانات جدید فراهم آورده‌اند.

  3. فهرست کتاب‌ها : 

    شاید عملی‌ترین کاربردRSS Feed  در کتابخانه، ایجاد آسان انواع فهرست کتاب‌ باشد، زیرا کاربران همیشه برای دانستن‌ این‌که چه منابع و کتاب‌های جدیدی به‌ کتابخانه اضافه شده است،کنجکاو هستند. در این‌ زمینه، حتی می‌توان فهرست‌های متنوع‌ دیگری از جمله «فهرست منابعی که بیش‌تر درخواست شده‌اند»، یا«فهرست کتاب‌های‌ ذخیره شده» را فراهم نمود. این فهرست‌ها می‌تواند به صورت روزانه، هفته‌ای یک‌بار، و یا در هر فاصله زمانی دلخواه منتشر شود.

1

نمایی از RSS در نرم افزار آذرسا

با رشد سریع فن‌آوری، کتابداران نیز باید با فن‌آوری‌های نوین همگام شوند.RSS  نیز همانند سایر فن‌آوری‌های فرصت جدیدی‌ برای ارائه خدمات بهتر و سریع‌تر به کاربران‌ کتابخانه‌ها فراهم آورده است. RSS، شیوه‌ای‌ آسان و سریع برای خدمات آگاهی‌رسانی‌ جاری، معرفی منابع جدید کتابخانه، ارائه بهتر خدمات مرجع و آموزش به کاربران و بازاریابی و ارتباط با کاربران کتابخانه است‌ که کتابداران و کتابخانه‌ها در کنار سایر ابزارها و خدمات موجود نباید از آن غافل‌ بمانند.