خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، تشکل‌های‌ صنفی در طول سال‌های اخیر با اداره بخش‌های اجرایی، از ظرفیت‌های صنفی خود به خوبی استفاده کرده و به عنوان بازوهای اجرایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی زمینه را برای رشد و ارتقای هم‌صنفی‌های خود فراهم کردند.

در این زمینه در گفت‌وگو با مدیران و روسای هر یک از این تشکل‌ها برای حضور نمایشگاه کتاب تهران در مصلای امام خمینی (ره) دیدگاه هر یک از آن‌ها را درباره جابجایی نمایشگاه کتاب پس از دو سال از شهر آفتاب به مصلا جویا شدیم.

مصلا امکانات بهتری دارد
انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی در طول سال‌های اخیر با هدایت بخش دانشگاهی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران تلاش کرده است فضای خوب و مناسبی را به صورت عادلانه در میان اعضای صنف خود برای حضور در نمایشگاه فراهم کند، محمدتقی عرفانپور؛ رئیس هیات مدیره انجمن ناشران دانشگاهی در این زمینه گفت: به نظرم جابجایی مکان نمایشگاه، به نفع مردم است، زیرا داخل شهر است و جمعیت بیشتری می‌توانند به کتاب‌های نمایشگاه دسترسی داشته باشند.

وی افزود:‌ برگزاری نمایشگاه در مصلا یکی از پیامدهای همفکری اهالی صنف و مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است، همراهی‌ای که نشان می‌دهد می‌توان در سایه آن در بخش‌های مختلف صنعت نشر کارهای بزرگی انجام داد.

عرفانپور با بیان اینکه ما سال گذشته در انجمن فرهنگی ناشران دانشگاهی اعلام کردیم که اگر نمایشگاه در شهر آفتاب برگزار شود، اجرای آن را در نمایشگاه سی و یکم به عهده نمی‌گیریم، یادآور شد: اگرچه سالن سه قلو شهرآفتاب از ویژگی‌ها و امکانات خوبی برخوردار بود اما دیگر بخش‌های آن برای حضور ناشران اصلا خوب و مناسب نبود و آن‌ها همواره با مشکلاتی روبرو بودند.

وی تاکید کرد:‌ با توجه به امکانات کنونی مصلای تهران، این مکان انتخاب خوب و مناسبی نسبت به شهرآفتاب است اما معتقدم باید تدبیری اندیشیده شود تا نمایشگاه در یک مکان دائمی و همیشگی برگزار شود و شاید بتوان گفت که نمایشگاه سئول گزینه خوبی باشد.

عرفانپور درباره لزوم جانمایی ناشران در فضای مسقف مصلا نیز توضیح داد: در تعامل اصناف با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و بررسی انجام شده از فضای امروز نمایشگاه، قرار است از میان چهار تشکل ناشران دانشگاهی، ناشران آموزشی، ناشران بین‌الملل و ناشران کودک و نوجوان، اعضای یکی از این انجمن‌ها باید در سازه‌های موقت جانمایی شوند.

به گفته وی، خوشبختانه با ساخت رواق‌های مختلف در مصلا فضای مسقف نمایشگاه به حدود ۱۰۰ هزار مترمربع رسیده که به نسبت بیشتر از شهر آفتاب است و اینکه ناشران یک بخش در چادر باشند به مراتب آسیب آن کمتر از این است که سه یا چهار بخش در چادر قرار داشته باشند.

صنف نشر به بازدید مصلا بروند
بخش کودک و نوجوان نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران از جمله سالن‌های پرمخاطب نمایشگاه است که انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان اجرای آن را به عهده دارد. نادر قدیانی؛ رئیس هیات مدیره انجمن درباره جابجایی مکان برگزاری نمایشگاه، گفت: یکی از ویژگی‌های مصلای تهران قرار گرفتن آن در مرکز شهر و دسترسی بهتر مخاطبان و دوستداران کتاب به این مکان است.

وی ادامه داد:‌ از سوی دیگر نزدیکی به ایستگاه مترو و امکان رفت و آمد مراجعه‌کنندگان و ناشران را با سهولت همراه می‌کند و موجب می‌شود که مردم دغدغه کمتری برای حضور در نمایشگاه داشته باشند.
قدیانی با بیان اینکه به عنوان یکی از تشکل‌های نشر از وضعیت کنونی مصلای تهران خبر نداریم، عنوان کرد: امیدوارم به زودی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تمهیدی بیندیشد که نمایندگان تشکل‌های صنفی از مصلای تهران، امکانات و ویژگی‌های آن بازدید داشته باشند و در تعاملی دوسویه مشکلات اهالی این حوزه برطرف شود.
به گفته وی، اگر قرار باشد مصلای تهران با همان مشکلاتی که در سه سال پیش روبرو بود، نمایشگاه کتاب تهران را برگزار کند خیلی ایده‌آل نیست و اینروزها که فرصتی برای اتمام برخی کارهای نیمه‌تمام در این مکان وجود دارد، بهتر است در این زمینه اقدام شود.

رئیس هیات مدیره انجمن فرهنگی ناشران کودک و نوجوان، تاکید کرد: امیدواریم نمایشگاه کتاب تهران در آینده‌ای‌ نزدیک از مکان ثابت و مشخصی بهره‌مند شود و دست‌اندرکاران این حوزه هر سال با معضل جابجایی و مکان نمایشگاه روبرو نباشند.

مصلا مکانی موقت برای نمایشگاه کتاب
ناشران بین‌الملل از جمله بخش‌های نمایشگاه کتاب تهران است که مراجعه کنندگانی متفاوت و از قشر دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکترا و استادان دانشگاهی دارند. سعید عابدینی؛ مدیرعامل انجمن فرهنگی ناشران بین‌الملل درباره وضعیت جانمایی نمایشگاه کتاب تهران گفت: به نظر من شرایط برگزاری نمایشگاه در مصلای تهران از نظر کیفی به مراتب بهتر از شهرآفتاب خواهد بود، زیرا بازدیدکنندگان می‌توانند در شرایط بهتری به نمایشگاه بیایند، زیرا دسترسی به این منطقه بهتر از شهرآفتاب است.

وی ادامه داد: نکته‌ای که اهمیت دارد این است که آیا همه ناشران در مصلا زیر یک سقف می‌روند یا قرار است مجددا شرایط سه سال پیش مجددا تکرار شود، زیرا معتقدم نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران باید در مکانی برگزار شود که به استانداردهای بین‌المللی نزدیک باشد.

عابدینی با بیان اینکه هر نمایشگاه کتابی که در کشورهای دیگر برگزار می‌شود اغلب از زیرساخت و بستر مناسبی برخوردار است، یادآور شد: به همین دلیل معتقدم اگر می‌خواهیم نمایشگاه کتاب برگزار کنیم، باید ایرادات اولیه مثل مکان برگزاری برطرف شود و این گونه نباشد که نمایشگاه یک سال در مصلا، یک سال در شهر آفتاب و سال بعد در نمایشگاه سئول برگزار شود، بلکه باید مکان دائمی برای آن پیش‌بینی شود.
وی تاکید کرد: اگر قرار است نمایشگاه کتاب تهران امسال در مصلا برگزار شود، نباید آن را به صورت همیشگی درآنجا برگزار کرد چون این مکان مناسب برگزاری نمایشگاه نیست، از سوی دیگر چنین اقداماتی فقط نوعی مسکن است که برای برون رفت از درد مکان نامناسب نمایشگاه، تجویز می‌شود و امیدوارم مشکل فضای مسقف شهر آفتاب در سال‌های آینده برطرف شود تا با خیال راحت در این مجموعه حضور داشته باشیم.

مصلا محل مناسب نمایشگاه کتاب
یکی دیگر از بخش‌های پربازدید نمایشگاه کتاب تهران، بخش ناشران آموزشی است که دانش‌آموزان مخاطبان و بازدیدکنندگان اصلی آن به شمار می آیند. دکتر محمدرضا سالکی، رئیس هیات مدیره انجمن فرهنگی ناشران آموزشی دیدگاه‌های مختلفی درباره حضور نمایشگاه کتاب تهران در مصلای تهران دارد، او در این زمینه معتقد است؛ حدود ۹ سال طول کشید تا ناشران بعد از جابجایی از نمایشگاه خیابان سئول به فضای مصلای تهران عادت کنند و بازدیدکنندگان و ناشران بتوانند موقعیت خود را در این نمایشگاه پیدا کنند اما این موقعیت از دو سال پیش تغییر کرد.

وی ادامه داد: به دلیل موقعیت منطقه‌ای و دسترسی آن به مرکز شهر، مخاطبانی از نقاط مختلف تهران می‌توانستند برای بازدید به نمایشگاه بیایند که یکی از نقاط قوت آن به شمار می‌آید، از سوی دیگر پارکینگ‌های بسیار خوبی که برای این مجموعه پیش بینی شده که می‌تواند عبور و مرور را برای مخاطبان آسان کند.

سالکی با بیان اینکه شهرآفتاب به دلیل مشکلات زیرساختی و آماده نبودن فضای کلی مشکلاتی داشت، عنوان کرد: در دو سال گذشته مخاطبان نوجوان و دانش آموز به دلیل دوری این مکان نمی‌توانستند به راحتی به شهرآفتاب بیایند و ما تا حدودی شاهد کاهش حضور بازدیدکنندگان بودیم، چون بخش زیادی از ناشرا مجبور بودند زیر چادرها جانمایی شوند.

به گفته وی، سه سال پیش مصلای تهران فضای مسقف اندک و محدودی داشت اما امروز این فضا افزایش زیادی پیدا کرده است و به دلیل نزدیکی فضاهای نمایشگاه به یکدیگر، بازدیدکنندگان می‌توانند به صورت حرفه‌ای و بهتر از بخش‌های مختلف نمایشگاه بازدید کنند.
مصلا؛ تا زمانی که شهر آفتاب تکمیل شود
محمود آموزگار؛ رئیس اتحادیه ناشران نیز درباره انتقال نمایشگاه بین‌المللی نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران به مصلا تهران گفت: هرچند که مصلا، دارای ویژگی فرهنگی است، طبیعت وجودی آن با برگزاری نمایشگاه‌های دینی مانند نمایشگاه قرآن سازگاری بیشتری دارد که البته کارکرد فرعی مصلا است؛ اما ایجاد بنایی ثابت و درخور برای نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران، ماجرای اصلی است.

آموزگار با اشاره به انتقال نمایشگاه کتاب تهران از محل دائمی برگزاری نمایشگاه‌های بین‌المللی به مصلا ادامه داد: ضرورت ایجاب کرد تا نمایشگاه کتاب از سئول به مصلا منتقل شود و مباحثی مانند ایمنی؛ ترافیک و از سوی دبگر دسترسی آسان به واسطه قرار گرفتن در مرکز شهر همواره مطرح بوده است با وجود همه این مباحث هیچ‌گاه مصلا به‌عنوان محل دائمی برای برگزاری نمایشگاه بین‌الملی کتاب تهران در اذهان ناشران و مردم مطرح نبوده است.

رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران درباره تاسیس مجموعه «شهرآفتاب» افزود: با توجه به ملاحظات شهری، مجموعه «شهرآفتاب» تاسیس شد و ناشران در برگزاری  دو دوره از نمایشگاه بین‌المللی کتاب تهران با مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همراهی کردند؛ این در حالی‌است که در بدو امر شهرداری پایتخت، قول‌هایی را برای رفع نواقص «شهرآفتاب» مطرح کرد که البته بعد از تجربه برگزاری نمایشگاه در این فضا اقدام جدی انجام نشد.

آموزگار در ادامه با بیان این مطلب که اگر در دو دوره گذشته اتفاق بدی با توجه به نواقص شهر آفتاب برای ناشران ایجاد نشده باید خدا رو شکر کرد گفت:  نواقص مجموعه «شهر‌آفتاب» همچنان پابرجاست به‌طوری که تصور می‌‌شود برگزاری سی‌و یکمین دوره نمایشگاه کتاب در این فضا امکان‌پذیر نیست؛ بنابراین پیشنهاد شد با توجه به پیشرفت عملیات عمرانی در مصلا و مهیا شدن امکانات بیشتر برای ناشران نمایشگاه سال آینده در مصلا برگزار شود.